Mary Mammoliti
Mary Mammoliti là chuyên gia ẩm thực, người dẫn chương trình trên Accessible Media Inc (AMI), cộng tác viên của Kelly and Company và blogger của Kitchen Confession. Cô đang sống cùng bệnh viêm võng mạc sắc tố (retinitis pigmentosa).
Hội thảo trực tuyến nổi bật: Mary Mammoliti từ Kitchen Confession đã tổ chức webinar chia sẻ các mẹo nấu ăn dễ tiếp cận và những thiết bị nhà bếp thân thiện với người thị lực kém mà cô yêu thích.
Xem lại hội thảo trực tuyến tại đây.
Giai đoạn đầu sự nghiệp
Mary không bắt đầu sự nghiệp trong ngành ẩm thực mà từng là chuyên viên phân tích tài chính. Khi tình trạng mắt tiến triển, cô nhận ra mình không còn có thể tiếp tục công việc. “Tôi cảm giác như mình đang sống không đúng với thực tế,” cô chia sẻ. Quyết định rời đi không hề dễ, nhưng Mary cảm thấy tình trạng thị lực đã phần nào đưa ra quyết định thay cô và điều cô cần làm là học cách chấp nhận điều đó.
Thay vì tập trung vào điều mình không thể làm, nấu ăn giúp Mary nhớ lại những gì cô vẫn có thể thực hiện. Cô vốn luôn yêu thích nấu ăn nhưng trước đây chưa có nhiều thời gian vì ưu tiên sự nghiệp.
“Ẩm thực khiến tôi hạnh phúc. Trong bếp, tôi có thể là chính mình và không cần ai dẫn dắt, điều đó mang lại cảm giác rất tự chủ.”
Bước vào ngành ẩm thực
Cô bắt đầu làm lại những công thức mình yêu thích, biến tấu các món Ý quen thuộc từ thời thơ ấu theo phong cách riêng. Khi ngày càng nhiều người hỏi xin công thức, Mary mở tài khoản Instagram, rồi phát triển website riêng và bắt đầu xây dựng các công thức của mình.
Menu Match-Up
Sau đó, Mary trở thành đầu bếp khách mời trong sự kiện Menu Match-Up do AMI và CNIB tài trợ, mở đầu cho mối hợp tác lâu dài của cô với AMI. Trong cuộc thi, các đầu bếp khiếm thị được ghép cặp với những đầu bếp nổi tiếng có thị lực bình thường. Mary nhanh chóng nhận ra cô yêu việc nấu ăn, giảng dạy và thử nghiệm với ẩm thực đến mức nào.
Mẹo nấu ăn dễ tiếp cận
Mary có rất nhiều mẹo hữu ích giúp việc nấu ăn trở nên an toàn và dễ tiếp cận hơn với người khiếm thị.
- Cất phần lưỡi dao an toàn: khi đặt dao trên mặt bàn, hãy luồn đầu sắc vào dưới thớt để giảm nguy cơ vô tình chạm tay vào.
- Giữ thớt cố định bằng cách làm ẩm khăn giấy, trải lên mặt bàn rồi đặt thớt lên trên để thớt không trượt khi thái.
- Đặt thớt trong một khay nướng có viền; khi cắt dưa chuột, cà rốt hoặc thực phẩm dễ lăn, phần viền sẽ giúp giữ chúng lại.
- Dùng Bump Dots hoặc PenFriend để nhận biết vật dụng trong bếp, ví dụ phân biệt các lọ gia vị có hình dáng giống nhau.
- Găng tay lò bằng silicone dài tới cẳng tay hoặc khuỷu tay giúp giảm nguy cơ bị bỏng.
- Khi gọt táo, lê và các loại củ quả, có thể dùng dụng cụ gọt thay cho dao để an toàn hơn.
- Khi cần tìm quai nồi, hãy dùng thìa gỗ chạm nhẹ vào thành nồi rồi rà dọc theo cạnh cho đến khi gặp quai.
Sau phần giới thiệu và những mẹo hữu ích, Mary tiếp tục giải đáp nhiều câu hỏi của người tham dự về cách nấu ăn dễ tiếp cận và cách cô tự xoay xở trong bếp khi thuộc nhóm mù theo pháp lý.
Thay thế dao bếp cỡ lớn
Mary khuyên dùng dao gọt nhỏ vì dễ kiểm soát nhưng vẫn đáp ứng tốt nhiều công việc. Cô cũng gợi ý dao cắt pizza hoặc Slap Chop. Một số người tham gia còn đề xuất dao nhựa và máy xay thực phẩm.
Khi vệ sinh máy xay hoặc máy chế biến thực phẩm, Mary tháo lưỡi dao, cho nước ấm và nước rửa chén vào khoảng nửa cối, lắp lưỡi lại rồi chạy máy trong thời gian ngắn để làm sạch nhanh hơn.
Nấu ăn trong thời gian cách ly
Mary cho biết cô thích nhiều kiểu nấu ăn và thường thêm nét Ý đặc trưng vào món ăn. Chẳng hạn khi làm taco cá, cô có thể thay rau mùi bằng mùi tây.
Gần đây, Mary thường làm bánh flakies tại nhà, gồm bánh ngàn lớp, kem bơ và sốt mâm xôi. Cô cũng làm muffin chuối hạt trong một chương trình của AMI và món bánh mì không cần nhào nướng bằng nồi gang quen thuộc.
Các dự án ẩm thực sắp tới
Mary hiện thực hiện podcast Kitchen Confessions dành cho những ai yêu thích trò chuyện về ẩm thực và tiếp tục tham gia các chuyên mục nấu ăn trên radio.
Trước thời gian cách ly, cô hợp tác với AMI để quay phần tiếp theo của chuyên mục “Taste of the Prairies”, lần này khám phá Canada và tìm hiểu các món ăn truyền thống.
Mary cũng đang phát triển một hoạt động cộng đồng xoay quanh ẩm thực, nơi mọi người có thể cùng nấu và trò chuyện về món ăn.
Công thức dễ tiếp cận
Mary thích tìm cảm hứng và công thức trên Internet vì có thể dễ dàng thay đổi cỡ chữ và màu hiển thị. Với ứng dụng cũng vậy, và cô đặc biệt đề xuất ứng dụng nấu ăn Jamie Oliver.
Mary cũng đánh giá cao Google Home, một loa thông minh có phiên bản nhỏ gọn và điều khiển bằng giọng nói. Tính năng này hữu ích với người khiếm thị: bạn có thể hỏi công thức, yêu cầu đọc nguyên liệu hoặc hướng dẫn, nói “next” để chuyển bước, tạm dừng hay nghe lại khi cần.
Ngoài ra, trong các chương trình nấu ăn dễ tiếp cận của Mary, cô luôn giải thích công thức theo từng bước, giống như “truyền hình bằng âm thanh”.
Nấu bít tết
Với người mất thị lực dần theo thời gian, việc chuyển từ quan sát màu miếng thịt để biết độ chín sang kiểm tra bằng cách khác có thể khó khăn. Mary gợi ý dựa vào xúc giác, Google Home và nhiệt kế thực phẩm.
Một mẹo tham khảo là chạm nhẹ từng ngón tay vào ngón cái cùng bàn tay, rồi dùng tay kia ấn vào phần thịt dưới ngón cái để cảm nhận độ đàn hồi:
- Ngón út chạm ngón cái: chín kỹ
- Ngón áp út chạm ngón cái: chín vừa kỹ
- Ngón giữa chạm ngón cái: chín vừa
- Ngón giữa và ngón trỏ chạm ngón cái: chín vừa tái
- Ngón trỏ chạm ngón cái: tái
- Không chạm ngón nào vào ngón cái: rất tái/sống
Nhờ đó, khi chạm vào miếng bít tết, bạn có một cách đơn giản để so sánh cảm giác về độ chín.
Dùng Google Home làm hẹn giờ cũng hữu ích vì khi không thể quan sát màu sắc như mô tả trong công thức, kiểm soát thời gian nấu trở nên rất quan trọng.
Bạn cũng có thể dùng nhiệt kế thực phẩm hoặc đầu dò để kiểm tra bít tết.
Bị gia đình lo lắng ngăn cản việc nấuăn
Với người khiếm thị muốn vào bếp nhưng gia đình ngăn cản vì lo an toàn, Mary khuyến khích hãy nói rõ mình cần hỗ trợ điều gì.
Cô khuyên nên thấu hiểu nỗi lo của gia đình nhưng kiên trì đề nghị họ hỗ trợ trong quá trình học nấu. Có thể bắt đầu từ việc đơn giản như rửa rau để mọi người dần yên tâm hơn khi bạn tham gia công việc bếp núc.
Món đơn giản cho sinh viên
Thay vì chỉ dùng đồ ăn chế biến sẵn, Mary gợi ý nấu macaroni phô mai trên bếp: dùng bơ và bột làm roux, thêm sữa và kem, khuấy đều, cho phô mai bào rồi trộn với mì đã luộc.
Cô cũng gợi ý bánh mì kẹp phô mai nướng như một bữa đơn giản, có thể thêm cà chua hoặc thịt xông khói để món ăn hấp dẫn hơn.