Bác sĩ David Lewerenz, OD, FAAO, từ Khoa Nhãn khoa, University of Colorado School of Medicine, đã tham gia webinar #eSightTogether ngày 14 tháng 5. Là chuyên gia phục hồi chức năng thị lực kém, ông chia sẻ cách tiếp tục hỗ trợ bệnh nhân trong giai đoạn giãn cách xã hội và giới thiệu các công cụ mà ông cùng bác sĩ Iyer tại University of Texas phát triển để đánh giá thị lực trong các buổi khám trực tuyến.

Bạn có thể xem lại webinar, đọc phần tóm tắt bên dưới hoặc tải slide và các công cụ kiểm tra thị lực của bác sĩ Lewerenz.
Công cụ kiểm tra từ xa
Ưu và nhược điểm của khám thị lực kém từ xa
Trong giai đoạn đại dịch, hoạt động chăm sóc bệnh nhân thường trải qua ít nhất ba giai đoạn:
- Chỉ khám từ xa
- Khám trực tiếp hạn chế và thận trọng
- Dần trở lại lịch khám và quy trình thông thường
Lợi ích của khám từ xa trong phục hồi thị lực kém
Khám từ xa có một số lợi thế trong phục hồi thị lực kém: giảm tiếp xúc trực tiếp, giúp bệnh nhân và bác sĩ duy trì liên lạc để tiếp tục theo đuổi mục tiêu phục hồi, đồng thời một số chỉ số thị giác vẫn có thể được đánh giá từ xa bằng phương pháp phù hợp.
Thách thức của khám từ xa trong phục hồi thị lực kém
Khám từ xa cũng có những hạn chế rõ ràng, chẳng hạn không thể thực hiện khúc xạ hoặc sử dụng đầy đủ thiết bị đánh giá như khi khám trực tiếp. Giao tiếp phi ngôn ngữ với bệnh nhân khó hơn và việc phối hợp giữa các thành viên trong nhóm chăm sóc cũng có thể bị hạn chế.
Các hình thức khám từ xa
Có một số hình thức khám từ xa có thể lựa chọn:
- Cuộc gọi điện thoại không có hình ảnh nhưng vẫn hữu ích để hướng dẫn bệnh nhân sử dụng thiết bị hoặc thực hiện chiến lược phục hồi.
- Nhiều người lựa chọn các nền tảng gọi âm thanh/video phổ biến như FaceTime, Google Duo và Zoom. Tại thời điểm bài viết, một số quy định tại Mỹ được áp dụng linh hoạt hơn trong bối cảnh giãn cách.
- Ngoài ra còn có các nền tảng chính thức và bảo mật hơn, thường liên kết với hồ sơ y tế điện tử hoặc cổng thông tin bệnh nhân, nhưng thường phức tạp hơn khi sử dụng.
Không nên đánh giá trước khả năng sử dụng công nghệ của bệnh nhân
Ban đầu bác sĩ Lewerenz cho rằng khám từ xa sẽ ít phổ biến trong lĩnh vực thị lực kém, nhưng thực tế cho thấy nó có thể rất hữu ích. Ông nhấn mạnh không nên suy đoán khả năng dùng công nghệ dựa trên tuổi tác; một bệnh nhân cao tuổi của ông đã học cách sử dụng eSight rất nhanh.
Các bước để tổ chức buổi khám từ xa hiệu quả
- Xác nhận yêu cầu công nghệ: Nên có cuộc gọi trước để xác nhận bệnh nhân có thiết bị cần thiết và biết cách sử dụng.
- Thống nhất kỳ vọng trước cuộc gọi: Bác sĩ cần giải thích rõ những gì có thể và không thể thực hiện trong buổi khám từ xa.
- Ghi chép và thiết lập: Bác sĩ nên có kế hoạch ghi lại kết quả khám. Việc sử dụng hai màn hình có thể giúp thao tác đồng thời với hồ sơ y tế điện tử và cuộc gọi thuận tiện hơn.
Khi nào khám từ xa phù hợp nhất?
Khám từ xa thường phù hợp nhất với các buổi tái khám. Với bệnh nhân mới, có thể thực hiện trao đổi sơ bộ về mục tiêu, tiền sử và khó khăn trước khi khám trực tiếp. Bác sĩ Lewerenz cũng khuyến khích bệnh nhân liên hệ khi xuất hiện vấn đề mới vì nhiều tình huống có thể được giải quyết hiệu quả qua điện thoại hoặc video.
Hiện tại và tương lai của chăm sóc thị lực kém
Khi cơ sở y tế dần trở lại khám trực tiếp, bác sĩ Lewerenz chia sẻ các biện pháp phòng ngừa mà phòng khám áp dụng cho cả bệnh nhân và nhân viên.
Đối với bệnh nhân, phòng khám:
- Sàng lọc qua điện thoại trước khi đến
- Yêu cầu đeo khẩu trang theo quy định tại thời điểm đó
- Hạn chế sử dụng phòng chờ
- Giới hạn người đi cùng
- Thực hiện thủ tục nhận/trả khám qua điện thoại khi phù hợp.
Đối với nhân viên y tế:
- Giới hạn lịch làm việc
- Sử dụng phương tiện bảo hộ theo quy định
- Vệ sinh phòng sau mỗi lượt khám.
Tương lai của khám từ xa
Bác sĩ Lewerenz cho rằng khám từ xa có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng ngay cả sau đại dịch, đặc biệt với người sống xa nơi khám ban đầu. Ông cũng dự đoán nhận thức về vệ sinh và phòng ngừa lây nhiễm trong môi trường y tế sẽ được chú trọng hơn.

Đo thị lực từ xa
Bác sĩ Lewerenz trình bày phương pháp đo thị lực trong buổi khám trực tuyến, trong đó tính đến kích thước màn hình và khoảng cách từ mắt bệnh nhân đến màn hình thay vì giả định mọi người đều có thể in bảng đo chuẩn.
Phương pháp này sử dụng ba tài nguyên chính: bảng thị lực trực tuyến, bảng Excel để tính toán và tài liệu hướng dẫn chi tiết cho bác sĩ.
1. Bảng có mũi tên dài có thể gửi cho bệnh nhân hoặc hiển thị qua chia sẻ màn hình.
2. Bệnh nhân đo chiều dài mũi tên; nếu không có thước có thể dùng vật dụng gia đình để ước lượng theo hướng dẫn.
3. Bệnh nhân ước lượng khoảng cách từ mắt đến màn hình.
4. Bác sĩ nhập các giá trị đo/ước lượng vào bảng Excel để xác định giá trị Snellen tương ứng cho từng dòng.
5. Sau đó có thể tiến hành đánh giá thị lực theo quy trình hướng dẫn.
Bạn có thấy những chia sẻ của bác sĩ David Lewerenz về phục hồi thị lực kém từ xa hữu ích không? Hãy xem phần hai của webinar với các câu hỏi thường gặp từ người tham dự.